Nieuwsbrief September 2011

De herfst doet zijn intrede en daarmee is het de hoogste tijd om u allen weer op de hoogte te stellen van wat er zoal op Vollenhoven gebeurt. De bomen beginnen te kleuren, paddenstoelen schieten de grond uit en de eerste herfststormen zijn een feit. Een van de bomen uit de oudste laan van Vollenhoven langs de achterrand van de vijver, was niet bestand tegen de harde wind. Zo wordt de laan als de mond van een kleuter die aan het wisselen is en vallen de bomen één voor één weg uit het rijtje. Al duurt het bij de bomen iets langer voordat de gaten weer gevuld zijn.

Tuindagen 2011

Na een fantastisch voorjaar sloeg het weer in de dagen voor de Tuindagen geheel om. Zo warm, droog en zacht als het in het voorjaar was geweest, zo koud en nat was het in de week voor de Tuindagen. Die tegenstelling heeft zich tijdens de Tuindagen voortgezet en daarmee gaan de Tuindagen van 2011, wat betreft het weer, de boeken in als één van de meest bizarre Tuindagen ooit. Zaterdag koud en heel erg nat, zondag perfecte temperaturen met een zonnetje en maandag extreem warm en drukkend. Nooit eerder konden we een zo duidelijk verband leggen tussen het weer en het bezoekersaantal. Op zaterdag trok Vollenhoven ca. één derde van het het aantal bezoekers van de jaren daarvoor. Op zondag en maandag waren er meer bezoekers dan voorgaande jaren en was het bezoekersaantal uiteindelijk maar iets lager dan in 2010. Al met al was de sfeer fantastisch, hebben we genoten van alle positieve en enthousiaste reacties en kunnen we met een goed gevoel terugkijken op succesvolle Tuindagen. Net als voorgaande jaren konden we weer steunen op onze trouwe vrijwilligers die ons drie dagen lang hebben bijgestaan om alles soepel te laten verlopen.

De Tuindagen van 2012 zullen plaatsvinden in het weekeind van 23 en 24 juni.

Onderhoud gebouwen.

We zijn nu een aantal maanden bezig met de verbouwing van het timmermanshuisje. Eerst in juni het asbest verwijderd en de aanbouw afgebroken. En zoals dat bij een oud monument hoort, kom je ook nu weer voor verrassingen te staan. In de aanbouw bij de trap lag nog een stukje fundering van waarschijnlijk de oude entree. De plankenvloer binnen bleek te liggen op balkjes die los in het zand lagen, hier en daar op hoogte gebracht door oude kloostermoppen. De muizen hadden het tot voorraadkamer gebombardeerd want de bodem lag bezaaid met beukennootvliesjes. Dan blijkt dat de voordeur aan de voorkant van het huis destijds ook een gang met oude plavuizen heeft gehad wat nu onderdeel is van de zitkamer. In de keuken en de gang nog enkele restanten van plinten met Hollandse witjes. Uiteraard veel foto’s gemaakt en de plavuizen verwijderd voordat de geïsoleerde betonnen vloer werd gestort. Het eerste probleem was daarmee opgelost. Maar het volgende kwam al snel om de hoek kijken. De balken van de verdiepingsvloer waren bijna allemaal verrot en wat het vocht niet was gelukt, hebben de mieren grondig afgemaakt. De balken vielen letterlijk als stof uit elkaar. Wat te doen? Nieuwe balken ernaast of alles vernieuwen. Uiteindelijk voor de laatste optie gekozen want je wilt die rotte balken natuurlijk niet in huis houden. Nu een paar maanden later en nog meer verrotte balken/planken verder lijkt het echt ergens op te gaan lijken. De schoorsteen heeft nog even voor commotie gezorgd want die bleek op een niet erg stevig muurtje te steunen (1200 kilo is wat veel om op je hoofd te krijgen) maar ook dat probleem lijkt opgelost.

We hopen in ieder geval straks tijdens de bijeenkomst voor de Vrienden van Vollenhoven u een mooi gerestaureerd huis te kunnen tonen.
Nu de voltooing van de renovatie van de timmermanswoning nabij komt, is de volgende stap op zoek te gaan naar nieuwe bewoners voor het huis. Een aantal mensen heeft al interesse getoond. In de komende tijd zullen we met iedereen contact opnnemen om in gesprek te gaan. Maar mocht ook u graag in dit prachtiige, historische huisje op een unieke locatie willen wonen, dan kunt u ons een e-mail sturen.

De renovatie van het grote huis die voor deze zomer was gepland heeft ook vertraging opgelopen vanwege de aanwezigheid van asbest. Na vele onderzoeken en rapporten hopen we nu één dezer weken de sloopvergunning te ontvangen waarna het asbest verwijderd kan worden en vervolgens de renovatie, waar het allemaal om begonnen is, van start kan gaan; het vervangen van de riolering, water- en verwarmingsbuizen.

Vrienden landgoed Vollenhoven

In oktober zal de jaarlijkse bijeenkomst voor de Vrienden van Vollenhoven plaatsvinden. Alle vrienden van Vollenhoven zullen binnenkort een uitnodiging ontvangen voor deelname aan deze dag. Wilt u ook Vriend van Vollenhoven worden en een uitnodiging ontvangen voor de speciale dag dan vindt u hier meer informatie over de Stichting Vrienden landgoed Vollenhoven en kunt u zich met dit formulier aanmelden.

Lucie’s Column

Rozen zul je niet veel vinden op Vollenhoven. Mijn schoonmoeder zei altijd dat reeën dol zijn op rozenknoppen en dat ze afgevroten worden eer ze goed en wel kunnen groeien en bloeien. Daar had ik tot nu toe weinig van gemerkt. We hebben op onze rozenpoort de bekende “New dawn” groeien, we hebben een “rambler”roos die tot wel 8 m. hoog in de taxus groeit en overdadig bloeit, en we hebben een rozen- treur-boom, die ook ieder jaar met vele kleine geurende roosjes staat te bloeien. Daar hebben we trouwens ook wel eens rozenbladgelei van gemaakt, dus dat ie eetbaar en lekker was, dat wist ik wel.  Nu werd ik afgelopen zaterdag om 6 u. wakker gekakeld, door een kip die heel monotoon als een soort wekker-alarm één krijs per 2 seconde gaf. Ik lag er een minuut of tien naar te luisteren, en bedacht me dat het niet de paniekroep betrof die er bij een havik aanval zou klinken. (Opmerkelijk eigenlijk, hoe je zo langzamerhand jezelf blijkbaar de kippentaal kan eigenmaken). Aangezien het maar doorging en ik het niet vertrouwde, toch maar naar beneden gegaan om ons luchtafweergeschut (zijnde hondje Bop, die ook ons luchtruim bewaakt) naar buiten te laten. Maar eer ik zover was, zag ik door de ramen van de zitkamer een reebok prinsheerlijk van onze rozen knabbelen. Ik heb hem van achter het raam wel 10 minuten kunnen bekijken, op minder dan 10 m. afstand, hoe hij eerst heel selectief roosje voor roosje weghapte, om vervolgens de geraniums kort te maaien. Ook duidelijk zichtbaar was trouwens zijn vreemde en afwijkende gewei. En al die tijd zaten de kippen een meter of 20 verderop, op een kluitje bij elkaar, met die ene kip die alarm bleef slaan. Pas toen de bok na 10 minuten vertrok, gingen de kippen weer scharrelen en keerde de rust terug. Alleen het rozenboompje en de geraniums stonden er wat kaaltjes bij. Maar daar had ik dan een privé-natuurfilm-ervarinkje voor teruggekregen…

De waterhuishouding van Vollenhoven

Het watertekort in het land is weer aangevuld. Tijd om eens iets over de waterhuishouding op Vollenhoven te vertellen. Vroeger werden de vijvers en sloten op Vollenhoven met name gevuld vanuit de sprengen in het overbos, en door kwelwater. Vollenhoven is gelegen aan de voet van de Utrechtse Heuvelrug, en zodoende werd op die plekken water omhoog gestuwd. Inmiddels wordt er hogerop veel water uit de Utrechtse Heuvelrug gewonnen, waardoor de sprengen in het overbos droog zijn komen te staan en het kwelwater (dat is water wat door druk vanuit de grond omhoog komt) ook sterk verminderd is. De waterregulatie liep daarna voornamelijk via de Grift en de Beerschotervliet, watergangen die langs Vollenhoven lopen. Met twee sluisjes, waar we het in een eerdere nieuwsbrief al eens over gehad hebben, werd de waterstand op Vollenhoven enigszins gereguleerd. Maar de hoogte van de Grift bepaalde nog altijd de hoogte van het water op Vollenhoven. Dit voorjaar zijn de plaatsen van de sluizen zo gemaakt, dat de waterstand van de Grift niet meer de waterstand van Vollenhoven bepaalt. Door de vele regen van de laatste tijd kan de waterstand op Vollenhoven nu relatief hoog gehouden worden, en wel 14 cm boven dat van de Grift. Dat komt de vele afgegraven stukken natuur op Vollenhoven zeer ten goede. Bovendien heeft recentelijk, voor het eerst sinds jaren (zo niet een eeuw), de overloop (een pijp in een gewelf) die van de Bloemberg vijver naar de achtervijver loopt, weer vol met (stromend!) water gestaan. Dit was dus een zeer bijzondere gebeurtenis, en getuigt hoe vroeger ongeveer de waterhuishouding heeft gefunctioneerd. Bovendien is het altijd weer bijzonder om te zien hoe kleine aanpassingen (in dit geval het veranderen van de plek van twee sluizen) direct weer de gewenste veranderingen laat zien.

Tanne’s Recept

Wat een overvloedige oogst dit jaar. Het begon met de pruimen, de bomen hingen barstensvol. Dus natuurlijk gewone pruimenjam –gelei, -pasta en -chutney gemaakt. Maar dan wil je wat anders proberen, en kom je met munt wat heel lekker blijkt te zijn. Verder wel 15 kilo bramen en zeker net zoveel frambozen verwerkt en nu volop bezig met de appels, peren, pepers en vlierbessen. De kweepeer is zo zwaar beladen dat er al een tak uitgebroken is. De natuur lijkt het tekort van vorig jaar goed te willen maken.
Maar goed, we hebben genoeg ingemaakt, dus dit keer geen inmaakrecept maar iets heel anders.
Toen wij klein waren gingen we met onze moeder cantharellen zoeken in het overbos. Dat vonden we altijd heel spannend, want paddenstoelen waren eigenlijk best wel eng.
Helaas zijn ze er niet meer, maar nog altijd begint het rond deze tijd te kriebelen en zodra ik ze in de winkel zie liggen kan ik de verleiding niet weerstaan. Dus staat er voor vanavond een pasta met cantharellen op het menu.

Cantharellen met pasta (4 personen)
Verse tagliatelle
750 gr cantharellen, schoongeborsteld, ontdaan van onderste deel steel en in stukjes gesneden
3 grote sjalotten of 2 uien fijngesnipperd
2 tenen knoflook, fijngesneden
Ruim roomboter om in te bakken
Kleine eetlepel bloem
Slagroom
Scheutje cognac (indien gewenst)
Handvol peterselie fijngesneden
Parmezaanse kaas geraspt
Peper en zout

Pasta volgens gebruiksaanwijzing al dente gaar koken en met een scheutje olijf(truffelolie) mengen. In ruime pan ui en knoflook in de boter een paar minuten smoren, paddestoelen erbij doen en 4 minuten meebakken, bloem erover strooien, vuur iets hoger, cognac toevoegen goed door roeren en een flinke scheut slagroom (kan ook crème fraiche) toevoegen. Nog even goed door laten koken zodat de bloem kan binden. Op smaak brengen met peper en zout, driekwart van fijngeknipte peterselie toevoegen.
Pasta over de borden verdelen, saus er over, bestrooien met rest van de peterselie en de versgeraspte Parmezaanse kaas. U kunt de paddestoelen saus ook als lunchgerecht/voorafje serveren op/met een geroosterde witte boterham, maar maak dan de saus iets dikker.

Vlechtboek: van Wilg naar Mand
Piet-Hein Spieringhs

De Vlechterij is een bedrijf dat zich al bijna 20 jaar bezighoudt met het vervaardigen van manden, tuinschermen en speelobjecten van gevlochten wilgentenen.
Ik zit met mijn bedrijf De Vlechterij al weer ruim 8 jaar in de toentertijd leegstaande koeienstal bij Den Eijck. In de werkplaats sla ik de materialen op, zoals kastanjepalen uit Frankrijk en de wilgen uit verschillende grienden. Tevens worden er bestellingen gevlochten zoals doelpalen voor een poloclub, of de prachtige tuinvazen die dienstdoen als ingang voor de Tuindagen.
De Vlechterij onderhoudt ook de griend achter de Oranjerie. Dat is niet alleen het oogsten van de tweejarige takken in de winter, maar ook ervoor zorgen dat de aanplant voldoende verjongt door nieuwe stekken te zetten en de opschot van andere struiken geleidelijk weg te snoeien.
Van de op Vollenhoven geoogste wilgen maak ik vele objecten, waaronder tuinschermen en wigwams. Verder maak ik veel mandwerk, liefst historische zoals ouderwetse “halfmud” manden, wasmanden of boodschappen manden. De Vlechterij is ooit gestart als mandenmakerij. Daar ligt de liefde voor het vak.

Hoe komt een vlechtboek tot stand
Een paar jaar geleden ben ik begonnen met het verzamelen en vastleggen van losse werkbeschrijvingen van de zo rijke mandenvlecht historie. Geleidelijk ontstond bij mij de behoefte om de beschrijvingen te bundelen in een boek.  Dit wordt een mooi informatief boek waarin je op reis gaat door de tijd in de wereld van het mandenvlechten. Een ambacht waar vroeger duizenden mensen hun brood mee verdienden.
Het gaat om beschrijvingen van veelal in onbruik geraakte manden. En dat is jammer. Deze manden werden op zeer speciale doeltreffende wijze gevlochten en hadden een grote gebruikswaarde. Nu de oude beroepsvlechters vrijwel allemaal zijn gestopt, dreigen de kennis en vaardigheden te vervagen of zelfs helemaal te verdwijnen. Het is een belangrijk stukje cultuurhistorie dat niet verloren mag gaan. Hoog tijd dus om het vast te leggen.
Ook hoop ik met dit boek velen te kunnen inspireren, zodat zij het vlechten met wilgentenen weer op willen pakken of zich verder willen verdiepen in vlechttechnieken.

De inhoud
Naast de werkbeschrijvingen, verhalen en foto’s,  is een dvd opgenomen, als handleiding om de meeste manden te kunnen maken die in het boek beschreven staan. De dvd is verdeeld in hoofdstukken waarin de verschillende onderdelen van het vlechten worden getoond:  bodems, kimmen, inslag en randen. Natuurlijk wordt het aanzetten van oren ook duidelijk uitgelegd en in beeld gebracht; een onderdeel waar velen moeite mee hebben.

Een vlechtboek in het Nederlands
Er bestaan vele boeken die enthousiast verhalen over de verschillende aspecten van het vlechten, maar vrijwel allemaal worden ze in een andere taal uitgebracht. Vertalingen voor het Nederlandstalig taalgebied blijken vaak oninteressant voor de uitgevers. Daarom geef ik het boek in eigen beheer uit.

Wanneer komt het uit
De verwachting is dat het vlechtboek 26 november van dit jaar uitkomt. Het boek wordt uiteraard feestelijke gepresenteerd. Wilt u hierover op de hoogte gehouden worden? Meldt u dan aan via piethein@vlechterij.nl of kijk op mijn website www.vlechterij.nl