Landgoed Vollenhoven

Inleiding <> Geschiedenis <> Tuinen en park <> Gebouwen <> Flora en fauna <> Recepten

Evenementen <> Tuindagen <> Rondleidingen

Verhuur oranjerie <> Stichting Vollenhoven <> Bereikbaarheid <> Contact <> Openstelling


Gebouwen: hoofdgebouw en bijgebouwen Een buitenplaats als Vollenhoven kenmerkte zich niet alleen door een groot buitenhuis, maar evenzeer door bijgebouwen, die in het park en de tuinen te vinden waren. Bij Vollenhoven zijn vrijwel alle huidige bijgebouwen in dezelfde tijd als het landgoed ontstaan, waardoor een bijzondere eenheid bewaard is gebleven. Hieronder staat een overzicht van de belangrijkste gebouwen die nog op Vollenhoven te vinden zijn.

Overzicht gebouwen (scroll door de pagina of klik op een naam):
Grote huis Koetshuis Oranjerie Theekoepel	IJskelder Tuinschuur Kassen Vlotbrug

Het grote huis

Het hoofdgebouw van een buitenplaats was gewoonlijk zodanig gelegen, dat de eerste blikken daar direct heen gewend werden. Het grote huis van Vollenhoven maakt daar geen uitzondering op: door de situering van het huis aan de rand van het park, in het midden van de halfronde oprijlaan, met de graspartij ervoor, trekt het onmiddellijk de aandacht. Het grote huis is tussen 1800 en 1810 gebouwd in klassieke stijl. Opdrachtgever was de toenmalige eigenaar van het landgoed, Pieter de Smeth. Het is bekend, dat er voordien ook een buitenhuis op Vollenhoven heeft gestaan, maar over de ligging en het uiterlijk daarvan is vrijwel niets bekend. Er zijn echter aanwijzingen, dat het eerdere huis als uitgangspunt gediend heeft voor het huidige landhuis. Het grote huis, zoals het er tegenwoordig uitziet, heeft sinds de bouw in het begin van de 19e eeuw enige wijzingen ondergaan. Het zijbalkon aan de oostzijde is bijvoorbeeld in de loop van de 19e eeuw toegevoegd. In grote trekken is het huis echter nog hetzelfde als indertijd. Het grote huis is in gebruik als woonhuis en is daarom niet toegankelijk op dagen dat het landgoed is opengesteld.
Terug naar overzicht
Koetshuis

Half verscholen achter de bomen van de zuidelijke oprijlaan ligt het koetshuis, dat gebouwd is toen het landschapspark in het begin van de 19e eeuw door Van Lunteren werd aangelegd. De prachtige hoge dubbele paneeldeuren en het mooie dakraam springen in het oog. Het interieur van het koetshuis bevindt zich nog in vrijwel originele staat. Achter de middendeuren ligt een grote ruimte, waar de koetsen stonden. De ruimte is zo groot, dat er twee vierspannen konden staan. Achter de linkerdeuren ligt de oude paardenstal, met boxen voor acht paarden. De details bij de ruiven en bij de houten afscheidingen tussen de boxen laten zien, hoeveel belang hier aan de paarden gehecht werd. De namen van de laatste paarden van Vollenhoven staan boven de boxen aangegeven. Tijdens de Tuindagen in juni is het koetshuis te bezichtigen.
Terug naar overzicht
Oranjerie

In het bos achter de Bloemberg en achter de moestuin ligt de oranjerie. Ook de oranjerie is gebouwd bij de aanleg van het landschapspark. Het is goed te zien, dat de oranjerie in het ontwerp van het park is opgenomen: het witte gebouw, in dezelfde stijl als het grote huis, ligt op een halfronde open plek in het bos, tussen hoge bomen, waar het een geheel vormt met de vijver en het grote, glooiende grasveld. De aanbouw aan de zijkant is van later tijd. De oranjerie heeft op Vollenhoven zijn oorspronkelijke functie behouden: een gebouw, waar kwetsbare planten kunnen overwinteren. De oranjebomen en planten in kuipen, die in de zomer langs de paden van het park staan, worden in de wintermaanden in de oranjerie ondergebracht. Het gebouw is daar helemaal op ingericht. Voor planten is veel licht nodig, wat door de grote ramen in de voormuur en in het dak naar binnen kan vallen. Om dezelfde reden ligt de oranjerie op het zuiden. Vroeger stond er zelfs een kachel tegen de achtermuur. Het interieur van een oranjerie moest, om de planten te bergen, hoog en ruim zijn. Dat is hier bereikt door het dak te steunen door zes versierde, gietijzeren zuilen. De oranjerie is een aantal jaren geleden gerestaureerd, waarbij onder andere de ruiten in het dak weer aangebracht zijn. Van mei tot oktober staan de kuipplanten weer op het landgoed. De oranjerie heeft gedurende die maanden een andere functie: het gebouw is dan te huur als feestlocatie. De oranjerie is tijdens de Tuindagen in juni geopend. In en voor de oranjerie zijn dan verkoopstands te vinden; bovendien fungeert de ruimte tijdens die dagen als restaurant.
Terug naar overzicht
Theekoepel

Aan de rechterzijde van de Bloemberg ligt de theekoepel, een châletvormig, houten gebouwtje, dat waarschijnlijk uit het begin van de 20e eeuw dateert. Een aantal jaren geleden is het opgeknapt, waarbij de oorspronkelijke kleuren weer zijn aangebracht. Langs de zeszijdige achterwand en de open zijwanden loopt een houten bank. De theekoepel heeft een tegelvloer met een mooi, zwartwit motief. Vanuit de theekoepel heeft men een prachtig uitzicht over de Bloemberg. De 19e eeuwse beschrijvingen spreken al van een koepel op Vollenhoven, maar het is niet bekend waar deze gestaan heeft. Mogelijk stond die koepel in de buurt van het huidige koepeltje.
Terug naar overzicht
IJskelder In het noorden van het park, naast de tennisbaan, ligt de ijskelder. Het is een grote bakstenen kelder, die bij de aanleg van het park in het begin van de 19e eeuw gebouwd werd. De kelder, die een aantal jaren geleden is gerestaureerd, heeft een koepelgewelf van ongeveer zes meter. Het gewelf is bedekt met aarde, waardoor de ijskelder er van buiten als een heuveltje uitziet. De ijskelder werd in de winter gevuld met ijs uit de vijver achter het huis. Dit ijs kon, mede dankzij de goede waterafvoer, twee jaar bewaard blijven. Het diende om de voedselvoorraden te koelen. In de ijskelder leven verschillende vleermuizen. De kelder is daarom bij de restauratie van een "brievenbus" bij de deur voorzien, waardoor de vleermuizen vrij in en uit kunnen vliegen. De ijskelder is tijdens de Tuindagen in juni te bezichtigen. De sporen van de vleermuizen zijn dan duidelijk te zien. Alle overige dagen van het jaar is de ruimte in verband met de rust voor de vleermuizen gesloten.
Terug naar overzicht
Tuinschuur

Aan de noordzijde van de moestuin ligt een grote tuinschuur, die rond 1800 gebouwd is. De donkere, houten schuur heeft een grijsrood pannendak. In de schuur bevinden zich nog de kisten waarin de tuinlieden hun gereedschappen bewaarden.
Terug naar overzicht
Kassen

Ook de kassen en de kweekbakken in de moestuin stammen uit de 19e eeuw. De twee oudste kassen en de kweekbakken dateren zelfs uit het begin van de 19e eeuw, ze worden namelijk al genoemd bij de verkoop van het landgoed in 1810. Beide kassen liggen in het noorden van de moestuin en zijn tegen de zuidzijde van de muur gebouwd. De kweekbakken liggen daar vlakbij. In de loop van de 19e eeuw zijn er twee kassen bijgebouwd: een druivenkas en de "Ronde Kas", die haaks op de andere kassen staat. De Ronde Kas, een kas van een zeldzaam type, kent een fraaie smeedijzeren constructie met halfronde ruiten en bevat een stookkamertje met een hoge schoorsteen. De kas is een aantal jaren geleden gerestaureerd.
Terug naar overzicht
Vlotbrug

Het is weliswaar geen gebouw, maar de vlotbrug achterin de vijver bij het grote huis is een bouwwerk waarbij het wel de moeite waard is even stil te staan. De witte, houten brug dateert uit de 19e eeuw. Indertijd was het een drijvende brug, vandaar de naam "vlotbrug". De brug kon wegdraaien, waardoor bootjes de vijver konden opvaren, zodat het huis via de Biltse Grift bevoorraad kon worden. Wie midden op de vlotbrug gaat staan, bevindt zich precies op de zichtas vanuit het grote huis. Tot een aantal jaren geleden was hier de Dom van Utrecht in de verte te zien, wat eeuwenlang het uitzicht vanuit het huis is geweest. Tegenwoordig staat er een bouwwerk uit moderner tijden tussen de Dom en het huis.
Terug naar overzicht